MENU
fat-cells

Μετατροπή του «κακού» λίπους σε «καλό»

7 Ιουλίου 2014 • Παθολογία, Υγεία

Επιστήμονες του Ομοσπονδιακού Τεχνολογικού Ινστιτούτου της Ζυρίχης, έδειξαν για πρώτη φορά ότι τα καφέ και λευκά κύτταρα του λίπους σε έναν ζωντανό οργανισμό μπορούν να μετατραπούν από τον έναν κυτταρικό τύπο στον άλλο.

Η δουλειά τους όπως έδειξαν τα πειράματα που έγιναν σε ποντίκια, παρέχει σημαντικές γνώσεις για την προέλευση των καφέ λιπωδών κυττάρων που αποτελούν προϋπόθεση για την ανάπτυξη επιτυχημένων θεραπειών κατά της παχυσαρκίας.

Δύο τύποι λιποκυττάρων μπορούν να βρεθούν στα θηλαστικά και ως εκ τούτου στον άνθρωπο: Tα λευκά λιποκύτταρα λειτουργούν κυρίως ως εξαιρετικά ευέλικτες αποθήκες που γεμίζουν σε περιόδους αφθονίας θερμίδων. Το λίπος αποθηκεύεται με τη μορφή σταγόνων λιπιδίων που κινητοποιούνται όταν απαιτείται ενέργεια. Διαμετρικά αντίθετη είναι η λειτουργία των καφέ λιποκυττάρων. Αυτά τα κύτταρα ειδικεύονται στην καύση της ενέργειας υπό τη μορφή λίπους και ζάχαρης για να παράγουν θερμότητα.

Tα νεογέννητα μωρά έχουν σημαντικές ποσότητες καφέ λίπους, ώστε να τα χρησιμοποιήσουν για να διατηρήσουν τη θερμοκρασία του σώματός τους. Δεδομένου ότι πρόσφατα αποδείχτηκε πως τα καφέ λιποκύτταρα υπάρχουν επίσης και στους ενήλικες, η έρευνα έχει επικεντρωθεί στην κατανόηση του σχηματισμού τους. Ο απώτερος στόχος είναι να αυξηθεί ο αριθμός των καφέ λιποκυττάρων και η δραστηριότητά τους στους παχύσαρκους ανθρώπους, επιτρέποντάς τους να κάψουν επιπλέον θερμίδες, έτσι ώστε να μειωθεί το βάρος τους.

Είναι γνωστό πως, τόσο οι άνθρωποι, όσο και τα ποντίκια, μπορούν να προσαρμοστούν σε χαμηλές θερμοκρασίες σχηματίζοντας καφέ λιποκύτταρα μέσα στις αποθήκες του λευκού λίπους. Αυτά τα «λευκοκαφέ» κύτταρα ονομάζονται brite (από το συνδυασμό του brown και του white) λιποκύτταρα και είναι λιγότερο συχνά στις υψηλότερες θερμοκρασίες σε σχέση με τις ψυχρές. Ωστόσο, η προέλευση αυτών των ειδικών καφέ λιποκυττάρων παραμένει θέμα συζήτησης. Η επικρατέστερη εκδοχή είναι ότι τα κύτταρα brite σχηματίζονται από ειδικά πρόδρομα κύτταρα και αφαιρούνται όταν δεν είναι πια αναγκαία. Η εναλλακτική ιδέα της άμεσης μετατροπής ανάμεσα σε λευκά και καφέ λιποκύτταρα δεν συγκέντρωσε εξίσου μεγάλη προσοχή. Αποδεικνύοντας ότι αυτή η αλληλομετατροπή όντως συμβαίνει και μάλιστα είναι ένας από τους βασικούς συντελεστές του σχηματισμού των κυττάρων brite, αμφισβητείται πλέον η ως τώρα επικρατούσα εκδοχή.

Για να παρουσιάσουν πώς σχηματίζονται τα λιπώδη κύτταρα brite οι ερευνητές του εργαστηρίου του Κρίστιαν Βόλφρουμ, καθηγητή στο Ινστιτούτο Τροφίμων, Διατροφής και Υγείας, δημιούργησαν ποντίκια που τούς επέτρεψαν να ταυτοποιήσουν γενετικά τα ειδικά αυτά λιπώδη κύτταρα. Τα ζώα κρατήθηκαν σε ένα μεταβαλλόμενο περιβάλλον. Ξεκίνησαν στους 8 βαθμούς Κελσίου για μία εβδομάδα και στη συνέχεια για αρκετές εβδομάδες έμειναν σε θερμοκρασία δωματίου. Κατά τη διάρκεια της έκθεσής τους στο ψύχος οι ποντικοί σχημάτισαν καφέ λιποκύτταρα στις αποθήκες του λευκού λίπους. Μετά την προσαρμογή στη θερμότητα οι λιπώδεις ιστοί άσπρισαν και πάλι. Χρησιμοποιώντας τους γενετικούς δείκτες οι επιστήμονες κατέληξαν από αυτά τα πειράματα στο ότι τα λευκά λιπώδη κύτταρα μπορούν να μετατραπούν σε καφέ και αντίστροφα. Καθώς οι άνθρωποι έχουν τον ίδιο τύπο κυττάρων με τους ποντικούς, είναι πολύ πιθανό η ίδια διαδικασία να συμβαίνει και στον άνθρωπο κατά την ψυχρή διέγερση.

«Για την ανάπτυξη νέων θεραπευτικών στρατηγικών θα πρέπει να βρούμε τρόπους να μετατρέψουμε τα λευκά σε καφέ λιποκύτταρα. Μεγαλύτερο μέρος της έρευνας έχει επικεντρωθεί στην αναγνώριση των πρόδρομων κυττάρων για καφέ λιπώδη κύτταρα, μια προσέγγιση που μπορεί να είναι ανεπαρκής. Η μελλοντική εργασία θα ασχοληθεί με το ζήτημα του χειρισμού της διαδικασίας αλληλομετατροπής, είτε μέσα από τη φαρμακολογία, είτε μέσα από τη διατροφολογία. Αυτή η προσέγγιση θα μπορούσε να αντιπροσωπεύει μια νέα στρατηγική. Οι παρούσες θεραπείες κατά της παχυσαρκίας, στοχεύουν στην εξίσωση της πρόσληψης ενέργειας με την απορρόφηση των θρεπτικών συστατικών. Οι φαρμακολογικές θεραπείες που είναι διαθέσιμες, δεν είναι πολύ αποτελεσματικές και συνήθως έχουν παρενέργειες. Αντίθετα, αυτή η νέα προσέγγιση για τη θεραπεία της παχυσαρκίας θα στοχεύσει στην πλευρά της «δαπάνης ενέργειας», προωθώντας το σχηματισμό καφέ λίπους», λέει ο Βόλφρουμ.

Σχετικά άρθρα

Σχολιάστε

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

« »