MENU
photo-sound

Φτωχότερη η ανθρώπινη μνήμη σε ό,τι αφορά ήχους

27 Φεβρουαρίου 2014 • Υγεία, Ωτορινολαρυγγολογία

Θυμάστε το τραγούδι που ακούσατε το πρωί στο ραδιόφωνο; Μήπως θυμάστε καλά τη λίστα με τα πράγματα που σας ζήτησε η μητέρα σας να της φέρετε από το σούπερ μάρκετ; Το πιθανότερο είναι να απαντήσετε «όχι».

Ερευνητές από το Πανεπιστήμιο της Αϊόβα διαπίστωσαν πως σε ό,τι αφορά τη μνήμη, δεν θυμόμαστε τα πράγματα που ακούμε, εξίσου καλά με αυτά που βλέπουμε ή με αυτά που αγγίζουμε.

«Εχουμε την τάση να πιστεύουμε ότι τα τμήματα του εγκεφάλου μας είναι καλωδιωμένα γιατί η μνήμη είναι ολοκληρωμένη. Ομως, τα ευρήματά μας δείχνουν ότι το μυαλό μας μπορεί να χρησιμοποιεί διαφορετικά μονοπάτια για να επεξεργαστεί τις πληροφορίες. Επιπλέον, η μελέτη μας δείχνει ότι ο εγκέφαλος μπορεί να επεξεργαστεί τις ακουστικές πληροφορίες με διαφορετικό τρόπο απ’ ό,τι επεξεργάζεται τις οπτικές ή τις πληροφορίες που αφορούν την αφή και ενδεχομένως να χρειάζονται εναλλακτικές στρατηγικές, όπως η αυξημένη διανοητική επανάληψη για να βελτιωθεί η μνήμη», λέει η Amy Poremba, αναπληρώτρια καθηγήτρια στο Τμήμα Ψυχολογίας του Πανεπιστημίου της Αϊόβα και συγγραφέας της μελέτης που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό PLos One.

Oι ερευνητές ανακάλυψαν πως όταν περισσότεροι από 100 φοιτητές του Πανεπιστημίου της Αϊόβα εκτέθηκαν σε μια ποικιλία ήχων, εικόνων και πραγμάτων που μπορούσαν να αισθανθούν, ήταν λιγότερο ικανοί να θυμηθούν τους ήχους που είχαν ακούσει.

Σε ένα πείραμα ελέγχου της βραχυπρόθεσμης μνήμης, οι συμμετέχοντες κλήθηκαν να ακούσουν ήχους μέσω ακουστικών, να δουν διαφορετικές αποχρώσεις κόκκινων τετραγώνων και να αισθανθούν δονήσεις χαμηλής έντασης πιάνοντας μια μπάρα αλουμινίου. Κάθε σύνολο τόνων, τετραγώνων και δονήσεων διαχωρίστηκε με χρονικές καθυστερήσεις που κυμαίνονταν από 1-32 δευτερόλεπτα.

Αν και η μνήμη των φοιτητών μειώθηκε σε όλους τους τομείς, όταν οι καθυστερήσεις αυξήθηκαν περισσότερο, η μείωση ήταν πολύ μεγαλύτερη για τους ήχους και άρχισε ήδη μετά την πάροδο 4-8 δευτερολέπτων.

Αν και αυτό φαίνεται σαν ένα μικρό χρονικό διάστημα, κατ’ αντιστοιχία είναι σα να ξεχνάμε έναν αριθμό τηλεφώνου που δεν γράφτηκε ποτέ.

«Αν κάποιος σας δίνει ένα τηλέφωνο και μπορείτε να καλέσετε αμέσως, συνήθως είστε μια χαρά. Αλλά αν κάνετε κάτι άλλο στο μεταξύ και δεν έχετε σημειώσει κάπου τον αριθμό, οι πιθανότητες να τον ξεχάσετε είναι πάρα πολλές», λέει η Poremba.

Σε ένα δεύτερο πείραμα, δοκιμάστηκε η μνήμη των συμμετεχόντων με τη χρησιμοποίηση πραγμάτων που ενδέχεται να συναντά κανείς σε καθημερινή βάση. Οι σπουδαστές άκουσαν ηχογραφήσεις από σκυλιά που γάβγιζαν, παρακολούθησαν σιωπηλά βίντεο από ένα παιχνίδι μπάσκετ και άγγιξαν κοινά αντικείμενα, όπως μια κούπα καφέ. Οι ερευνητές διαπίστωσαν πως μεταξύ μίας ώρας και μίας εβδομάδας αργότερα οι φοιτητές θυμόντουσαν πολύ χειρότερα τους ήχους που είχαν ακούσει, ενώ η μνήμη τους για τις σκηνές που είδαν και τα πράγματα που άγγιξαν ήταν περίπου η ίδια.

Και τα δύο πειράματα δείχνουν ότι ο τρόπος που το μυαλό επεξεργάζεται και αποθηκεύει τον ήχο μπορεί να είναι διαφορετικός από τον τρόπο που επεξεργάζεται και αποθηκεύει τα άλλα είδη αναμνήσεων. Κι αυτό θα μπορούσε να έχει μεγάλες συνέπειες για τους εκπαιδευτικούς, τους μηχανικούς και τους διαφημιστές.

«Ως δάσκαλοι θέλουμε οι μαθητές να θυμούνται όλα όσα λέμε. Αλλά εάν θέλετε πραγματικά κάτι να μείνει αξέχαστο θα πρέπει ενδεχομένως να συμπεριλάβετε ένα οπτικό υλικό ή μια εμπειρία αφής, πέρα από τις ακουστικές πληροφορίες», λέει η Poremba.

Προηγούμενη έρευνα είχε δείξει πως οι άνθρωποι μπορεί να έχουν ανώτερη οπτική μνήμη και ότι το να ακούνε λέξεις που σχετίζονται με ήχους αντί να ακούνε σκέτους ήχους μπορεί να βοηθήσει τη μνήμη τους. Η τωρινή μελέτη βασίστηκε σ’ αυτές τις διαπιστώσεις, επιβεβαιώνοντας ότι πράγματι θυμόμαστε λιγότερα απ’ αυτά που ακούμε, ανεξάρτητα από το αν οι ήχοι συνδέονται με τα λόγια.

Η μελέτη είναι επίσης η πρώτη που δείχνει ότι η ικανότητά μας να θυμόμαστε ό,τι αγγίζουμε είναι περίπου ίδια με την ικανότητά μας να θυμόμαστε αυτό που βλέπουμε. Η διαπίστωση αυτή είναι σημαντική, επειδή τα πειράματα με μη ανθρώπινα πρωτεύοντα θηλαστικά όπως οι πίθηκοι και οι χιμπατζήδες έχουν δείξει ότι είναι παρόμοια η οπτική και απτική μνήμη, αλλά ανταγωνίζονται με την ακουστική. Με βάση αυτές τις παρατηρήσεις, οι συγγραφείς πιστεύουν ότι η αδυναμία των ανθρώπων να θυμηθούν ήχους ενδέχεται να έχει τις ρίζες της στην εξέλιξη του εγκεφάλου των πρωτευόντων θηλαστικών.

Σχετικά άρθρα

Σχολιάστε

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

« »