MENU
denial

Αρνηση: Τι είναι, πότε πονάει, πότε ωφελεί

16 Αυγούστου 2016 • Υγεία, Ψυχολογία - Ψυχική Υγεία

Η άρνηση είναι ένας μηχανισμός αντιμετώπισης που δίνει στον άνθρωπο το χρόνο να προσαρμοστεί σε οδυνηρές καταστάσεις. Ομως, η παραμονή σ’ αυτήν επηρεάζει τη θεραπεία, αλλά και την ικανότητα αντιμετώπισης των προκλήσεων.

Εάν είστε στην άρνηση, προσπαθείτε να προστατεύσετε τον εαυτό σας αρνούμενος να αποδεχθείτε την αλήθεια για κάτι που συμβαίνει στη ζωή σας. Σε ορισμένες περιπτώσεις, η βραχυπρόθεσμη αρχική άρνηση μπορεί να είναι ένα καλό πράγμα, δίνοντάς σας το χρόνο να προσαρμοστείτε σε ένα οδυνηρό και αγχωτικό θέμα. Θα μπορούσε, επίσης,  να είναι ένας πρόδρομος για να κάνετε κάποια αλλαγή στη ζωή σας.

Αλλά η άρνηση έχει μια σκοτεινή πλευρά. Η παραμονή στην άρνηση για υπερβολικά μεγάλο χρονικό διάστημα μπορεί να σάς αποτρέψει να ασχοληθείτε με θέματα που απαιτούν δράση, όπως μια κρίση για την υγεία ή την οικονομική κατάσταση.

Διαβάστε παρακάτω για να μάθετε πότε η άρνηση μπορεί να βοηθήσει και πότε αποτελεί οδόφραγμα.

Η κατανόηση της άρνησης

Η άρνηση να αναγνωρίσουμε ότι κάτι είναι λάθος, είναι ένας τρόπος αντιμετωπίσουμε τις συναισθηματικές συγκρούσεις, το στρες, τις επώδυνες σκέψεις, τις απειλητικές πληροφορίες και το άγχος. Μπορεί να είστε σε άρνηση για κάτι που σάς κάνει να αισθάνεστε ευάλωτοι ή απειλεί την αίσθηση του ελέγχου, όπως μια ασθένεια, ένας εθισμός, τα οικονομικά προβλήματα ή οι συγκρούσεις σε μια σχέση. Μπορεί να είστε σε άρνηση για κάτι που συμβαίνει σε εσάς ή σε κάποιον άλλο.

Οταν είστε στην άρνηση:

* Αρνείστε να αναγνωρίσετε ένα αγχωτικό πρόβλημα ή κατάσταση

* Αποφεύγετε να αντιμετωπίζετε τα πραγματικά περιστατικά της κατάστασης

* Ελαχιστοποιείτε τις συνέπειες της κατάστασης

Οταν η άρνηση μπορεί να είναι χρήσιμη

Η άρνηση να αντιμετωπίσουμε τα γεγονότα μπορεί να φαίνεται κάτι κακό και ανθυγιεινό. Μερικές φορές, όμως, ένα σύντομο χρονικό διάστημα άρνησης μπορεί να είναι χρήσιμο. Οντας στην άρνηση, το μυαλό μας έχει την ευκαιρία να απορροφήσει ασυνείδητα σοκαριστικές ή αγχωτικές πληροφορίες σε ένα ρυθμό που δεν θα μάς οδηγήσει σε μια ψυχολογική δίνη.

Για παράδειγμα, μετά από ένα τραυματικό γεγονός, μπορεί να χρειαστούμε αρκετές ημέρες ή εβδομάδες για να επεξεργαστούμε τι συνέβη και να είμαστε έτοιμοι να αντιμετωπίσουμε τις προκλήσεις του μέλλοντος. Φανταστείτε τι μπορεί να συμβεί, για παράδειγμα, αν βρείτε έναν όγκο στο λαιμό σας. Μπορεί να αισθανθείτε απέραντο φόβο και την αδρεναλίνη στα ύψη στη σκέψη ότι μπορεί να είναι καρκίνος. Μπορείτε να το αγνοήσετε για καμιά εβδομάδα με την ελπίδα ότι θα εξαφανιστεί από μόνο του. Και αν όντως εξαφανιστεί θα έχετε γλιτώσει όλο τον κόπο, το φόβο και την ανησυχία. Αλλά αν συνεχίσει να είναι εκεί μία εβδομάδα αργότερα, θα πρέπει να πάτε στον γιατρό σας.

Αυτό το είδος της άρνησης είναι μια χρήσιμη αντίδραση σε στρεσογόνες πληροφορίες. Μπορείτε αρχικά να αρνηθείτε το οδυνηρό πρόβλημα. Καθώς το μυαλό σας το απορροφά, ωστόσο, θα πρέπει να το προσεγγίσετε πιο ορθολογικά και να αναλάβετε δράση, ζητώντας βοήθεια.

Οταν η άρνηση μπορεί να είναι επιβλαβής

Αλλά τι θα γίνει αν συνεχίσετε να είστε σε άρνηση σχετικά με τον όγκο; Τι θα συμβεί αν ποτέ δεν ζητήσετε βοήθεια; Αν η άρνηση εξακολουθεί να υφίσταται και σάς αποτρέπει από την λήψη των κατάλληλων μέτρων, όπως η επίσκεψη στο γιατρό σας, αυτό είναι μια επιβλαβής αντίδραση.

Εξετάστε τα παρακάτω παραδείγματα επιβλαβούς άρνησης:

* Ενας άνθρωπος γίνεται μάρτυρας μιας βίαιης σκηνής και ισχυρίζεται ότι δεν τον επηρέασε καθόλου

* Η σύντροφος ενός ηλικιωμένου άνδρα που βρίσκεται στο τελικό στάδιο της ζωής αρνείται να συζητήσει τις οδηγίες των γιατρών ή τα διαδικαστικά κληρονομικά θέματα, επιμένοντας ότι ο ασθενής είναι ολοένα και καλύτερα

* Ενα ζευγάρι που έχει εκτινάξει το χρέος των πιστωτικών του καρτών, πετάει τους λογαριασμούς που έρχονται επειδή δεν μπορεί να αντέξει να τούς βλέπει

* Οι γονείς μιας κοπέλας που κάνει χρήση ναρκωτικών, συνεχίζουν να της δίνουν χρήματα για να αγοράσει ρούχα

Σε περιπτώσεις όπως αυτές, η άρνηση μπορεί να αποτρέψει εσάς ή το αγαπημένο σας πρόσωπο από το να πάρετε βοήθεια και συμβουλές για να λύσετε το πρόβλημα, με αποτέλεσμα αυτό να βγαίνει εκτός ελέγχου με όλες τις δυνητικά καταστροφικές συνέπειες.

Η άρνηση που σάς κρατάει πίσω

Οταν βρίσκεστε αντιμέτωποι με μια συντριπτική τροπή των γεγονότων, είναι εντάξει να πείτε «δεν μπορώ ακριβώς να σκεφτώ για όλα αυτά τώρα, ίσως χρειαστώ λίγο χρόνο για να προσαρμοστώ στις νέες συνθήκες». Αλλά είναι σημαντικό να συνειδητοποιήσετε ότι η άρνηση θα πρέπει να είναι μόνο ένα προσωρινό μέτρο και πως δεν πρόκειται να αλλάξει την πραγματικότητα της κατάστασης.

Δεν είναι πάντα εύκολο να πει κανείς αν η άρνηση τον κρατάει πίσω. Αν αισθάνεστε ότι έχετε κολλήσει ή αν κάποιος που εμπιστεύεστε σάς πει ότι είστε σε άρνηση, θα πρέπει να δοκιμάσετε κάποια από τις παρακάτω στρατηγικές:

* Εξετάστε ειλικρινά τι φοβάστε

* Σκεφτείτε τις πιθανές αρνητικές συνέπειες της μη ανάληψης δράσης

* Επιτρέψτε στον εαυτό σας να εκφράσει τους φόβους και τα συναισθήματά σας

* Προσπαθήστε να εντοπίσετε παράλογες πεποιθήσεις για την κατάστασή σας

* Γράψτε για την εμπειρία σας

* Ανοιχτείτε σε έναν έμπιστο φίλο ή αγαπημένο πρόσωπο

Εάν δεν μπορείτε να κάνετε πρόοδο στη διαχείριση μιας αγχωτικής κατάστασης από μόνοι σας -είστε κολλημένοι σε φάση άρνησης- σκεφτείτε να μιλήσετε σε κάποιον ψυχολόγο. Αυτός θα μπορέσει να σάς βοηθήσει να βρείτε υγιείς τρόπους για να αντιμετωπίσετε την κατάσταση, αντί να προσπαθείτε να πείσετε τον εαυτό σας ότι δεν υπάρχει.

Οταν ένα αγαπημένο πρόσωπο χρειάζεται βοήθεια για να βγει από την άρνηση

Μπορείτε να το βρείτε απογοητευτικό όταν κάποιος που αγαπάτε βρίσκεται σε άρνηση για ένα σημαντικό ζήτημα. Αλλά προτού ζητήσετε από το αγαπημένο σας πρόσωπο να αντιμετωπίσει κατά πρόσωπο τα γεγονότα κάντε ένα βήμα πίσω. Προσπαθήστε να προσδιορίσετε αν χρειάζεται λίγο χρόνο για να το δουλέψει στο μυαλό του.

Παράλληλα, αφήστε το να καταλάβει ότι είστε έτοιμοι να συζητήσετε αυτό το θέμα, ακόμη κι αν αυτό κάνει και τους δυο σας να νοιώσετε άβολα. Τελικά, αυτό θα μπορούσε να δώσει στο αγαπημένο σας πρόσωπο την ασφάλεια που χρειάζεται για να κινηθεί προς τα εμπρός.

Αν το αγαπημένο σας πρόσωπο είναι σε άρνηση για ένα σοβαρό ζήτημα υγείας, όπως η κατάθλιψη, ο καρκίνος ή ένας εθισμός, το πρώτο άνοιγμα που θα γίνει στο θέμα να είστε προετοιμασμένοι πως θα είναι ιδιαίτερα δύσκολο. Ακούστε και προσφέρετε την υποστήριξή σας. Μην προσπαθήσετε να το αναγκάσετε να αναζητήσει θεραπεία, κάτι που θα μπορούσε να σάς οδηγήσει σε θυμό και αντιπαραθέσεις. Προσφερθείτε να συναντήσετε μαζί του έναν γιατρό ή έναν ψυχολόγο.

Σχετικά άρθρα

Σχολιάστε

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

« »